In de serie “uit het (groene) hart gegrepen pakt onze columnist/verslaggever/presentator Theo Leliveld de pen op en laat zijn licht schijnen over zaken met zijn visie. Soms ongepolijst, maar altijd met de beste intenties ventileert hij zijn levenservaring. Deze keer: We leven in een tijd van hoge existentiële dreiging.

Dat veroorzaakt angst en defensief gedrag, niet alleen in mensen maar ook in iedere huiskamer. De meeste TV programma’s jaagt men vaak angst aan bij mensen. Onderwerpen komen aan de orde, dat iets kan gebeuren, wat vaak 1 op miljoen aan gaat. Alle slechtheid in de wereld is niet altijd gericht persoonlijk. Eerst maar eens die grote wereldwijde donderwolken. Die dreiging van oorlog, de klimaatramp en inflatie: het is allemaal niet zo reëel. De meeste moordenaars lopen los, doordat men mensen angst aan jagen of mensen het leven zuur maken.

Aardig zijn kost niks
Val me alsjeblieft niet lastig met onnodig defensief gedrag , ik ga liever door met alles doen zoals ik het altijd al deed en plezier hebben in de dingen die leuk zijn. Dat de – onderdrukte – angst voor rampen een open miniset blokkeert, bleek onlangs uit een onderzoek, waarbij na een natuurramp de tweets erover werden geanalyseerd op woordgebruik. ‘Hoe ernstiger de ramp, hoe vaker mensen absolute termen gebruikten als ‘Het staat vast’, ‘Het is absoluut zo’ en ‘Het is toch duidelijk dat’. We gaan zwart-witdenken zodra we in de overlevingsmodus gaan. Absoluut denken zorgt voor polarisatie, mensen zetten zich af tegen ‘de anderen’, en zien elkaar uiteindelijk als minderwaardig.

Zie de realiteit onder ogen
Je moet anderen de moed geven de realiteit onder ogen te zien en ermee te dealen. Dat lukt alleen als je echt zelf geloof dat de kans klein is dat je overkomt. Voel je verantwoordelijk voor je medemens, probeer positievere tijd uit te stralen, hoe groter de schaduw die je verspreidt, des beter dat het aankomt. Accepteert altijd eerst je zelf en zorg dat je zichzelf goed kent, zal zich minder vaak bedreigd voelen en minder primair reageren op onheil van buitenaf. Dan ontstaat de ruimte om te kiezen voor een adequate reactie, en voor nieuwsgierigheid.

Als ik me niet bedreigd voel, blijf ik benieuwd naar de ander, hoe die ook van me verschilt. Naar ideeën die nieuw voor me zijn. Die nieuwsgierigheid is echt iets wat je zou moeten aanleren. Het leidt tot verbinding en een uitwisseling van ideeën die de sleutel zijn tot verandering.

Faal beter
Hou dus op met om de hete brij heen draaien, toon je kwetsbaarheden en laat jezelf zien zoals je bent. Met al je slechte en goede kanten.

Daarmee ben je een voorbeeld voor anderen en creëer je ook voor hen de ruimte om hetzelfde te doen, zonder angst om afgemaakt te worden. “De grootste fout die we maken, is te leven in de angst dat we een fout maken.”

Hoe vruchtbaar het is om de realiteit onder ogen te zien en bijvoorbeeld mislukkingen net zoveel aandacht te geven als successen.

Blijf niet hangen in mislukkingen, dat hoort bij leven, dat is teken dat je het geprobeerd heeft en dat kan een ander vaak niet zeggen.

Meestal is het allemaal niet zo dramatisch
Tegen angst: Doe juist wat je bang maakt!

Angst kan zo bedreigend overkomen dat je al snel geneigd bent situaties die je bang maken te ontwijken. Doe dat liever niet.

Je loopt het risico dat je angst steeds groter wordt. Door de confrontatie met je angst aan te gaan, ervaar je dat het allemaal best meevalt.

Praat over je angstgevoelens en veroordeel jezelf niet, want dat maakt je angst vaak alleen maar erger. Bedenk hoe prettig het zal zijn als angst niet langer je leven bepaalt. Maar, hoe het voelt om zelf de touwtjes weer in handen te hebben. Je niet meer schamen en niets meer hoeven laten… gewoon heerlijk vrij van angst zijn.

Angst is een slechte raadgever.